THÔNG BÁO

Nam moi.1.jpg  Chào năm mới 2020

Năm cũ đã qua, năm mới - 2020  lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ. Đảng ta, nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. 


“ĐẾN VỚI ĐƯỜNG THI” – TẬP THƠ GIÀU TÍNH NGHỆ THUẬT CỦA XUÂN LỘC
25-03-2016
 IMG_8737.F.jpgHình ảnh tập thơ

             Xin trân trọng giới thiệu bài viết của Nhà giáo Thang Ngọc Pho về tập thơ của Xuân Lộc

    Đọc tập thơ “Đến với Đường thi” của tác giả Xuân Lộc, tôi cảm nhận được đặc điểm nổi bật là tác giả có ý thức làm cho tập thơ có sức hấp dẫn bằng mọi biện pháp nghệ thuật mà mình có khả năng thực hiện.

    Thứ nhất là nghệ thuật tả tình.

Tình trong tập thơ này rất phong phú.Tình mẫu tử được diễn đạt trong nhiều bài, song mỗi bài có một cách thể hiện khác nhau.Trong bài “Mẹ tôi” , tính cách người mẹ được thể hiện qua hành động nghề nghiệp:

      Kể chi oi bức ngày nồng hạ

      Chẳng quản mưa dầm buổi rét đông.

Qua hành động của nhân vật, tác giả bộc lộ lòng yêu thương cảm phục của chính mình.Cũng nói về người mẹ, nhưng tác giả lại diễn tả tình cảm của mình trong chi tiết cụ thể:

      Tiếng mẹ tựa hồ còn lắng giọng

      Lời người như thể vẫn tàng hơi.

                               (Vu Lan nhớ mẹ)

Đó là nỗi nhớ thương không bao giờ vơi cạn của tác giả đối với mẹ.

Tình anh em đã được tác giả khắc họa thật cảm động:

      Linh hồn quyện lẫn cùng sông núi

      Da thịt tan hòa với cỏ cây

      Xin hãy liệm thêm về dưới đó

      Cả lòng thương xót của em đây!

                 (Viếng mộ anh trai liệt sỹ) 

   Tình yêu và nỗi nhớ thương trong tình cảm vợ chồng - vốn cũng là vô hình,trừu tượng nhưng đã được diễn tả bằng hình ảnh cụ thể giàu chất thơ:

      Hiu quạnh cứa mòn bao nỗi nhớ

      Xa người ta héo cả buồng tim.

                                  (Thu vắng em)

Tình yêu đôi lứa có lúc thoảng qua, nhưng cũng có lúc khắc sâu trong tâm khảm:

      Nghiêng nghiêng một bóng bên khung cửa

      Tìm dấu chân xưa đọng trước thềm

                                      (Nghiêng bóng)

Khung cửa và thềm nhà còn lưu dấu tình yêu không mờ phai trong tác giả.Đó là cách dùng ngoại vật để tả tình hữu hiệu trong thơ trữ tình.

   Trong thơ Xuân Lộc, tình bạn cũng tha thiết như tình yêu lứa đôi.Ở hai dòng thơ sau đây, tác giả đã kết hợp lối trực tả với lối mượn cảnh ngôn tình:

      Mong gặp lại nhau lòng khắc khoải

      Vẳng nghe tiếng bạn hãy còn ngân.

                                (Ngày xuân nhớ bạn)

   Thứ hai là nghệ thuật tả cảnh.

Cũng như nhiều tác giả khác, Xuân Lộc từng du ngoạn nhiều danh lam thắng cảnh và sáng tác thơ về đề tài đó trong mục “Phong cảnh”, với những bài như “Huế”, “Lên Yên Tử”, “Sa Pa”, “Đá vọng phu”, “Tam Đảo”, “Chiều Hàng Châu”…Tác giả đã chọn những họa tiết tiêu biểu để miêu tả vẻ đẹp đặc trưng của từng nơi, và điều quan trọng là diễn tả chúng bằng những vần thơ giàu hình tượng, đồng thời thổi hồn vào thơ để tạo nên những cảm xúc thẩm mỹ với nhiều biện pháp nghệ thuật khác nhau.

   Bằng biện pháp nhân hóa, thiên nhiên trở nên gần gũi và thân thiện với khách thập phương:

      Thông trên đỉnh núi giang cành rộng

      Trúc dưới sườn non vẫy lá gầy

                                   (Lên Yên Tử)

   Đặc biệt, tác giả đã dùng lối nhân hóa kết hợp lối hình tượng hóa để tạo hồn cho con sông quê và niềm thương nhớ quê hương da diết:

      Xa người bến cũ ôm trăng đợi

      Vắng bóng thuyền xưa gác mái trông

                                                 (Sông quê)

Hai câu thơ vừa thực vừa ảo, tả cảnh mà ngôn tình, diễn tả được hai chiều thương nhớ.Nó kết hợp được phong cách dân gian và cổ điển bởi hình ảnh bến đợi thuyền chờ.

   Từ thủ pháp nghệ thuật tả tình và tả cảnh, tác giả đã sáng tạo được những câu thơ xuất thần, tài hoa, vừa cụ thể, vừa sinh động,vừa có hình ảnh, vừa có hồn.Có thể dẫn một số ví dụ:

      Khói bếp vờn cong khơi nỗi nhớ

                              (Nỗi niềm xa xứ)

      Cây sấu còn vương chùm nắng gội

      Cành bàng vẫn đọng tiếng ve rơi

                                           (Vào thu)

      Heo may lạnh thổi từ ngoài ngõ

      Trăng nhạt buồn gieo ở trước thềm

                                        (Thu vắng em)

      Câu thơ vắt núi lưu niềm nhớ

      Tiếng hát vươn đèo đọng nỗi thương

                                                    (Sa Pa)

Thứ ba là đa dạng hóa các kiểu bài

   Xướng họa là một đặc điểm trong lối chơi thơ Đường luật ở Việt Nam xưa và nay.Đó là thú vui không thể thiếu vắng.Cũng như các tác giả sáng tác thơ Đường luật, Xuân Lộc hăm hở tham gia xướng họa trên mạng, trong bạn bè, trong các câu lạc bộ thơ Đường luật mà tác giả tham gia-họa thơ của các tác giả xưa và nay.Cách họa của Xuân Lộc rất linh hoạt: họa nguyên vận, đảo vận, hoán vận, nối vân (để tạo nên một bài thơ nhị khúc liên hoàn liên vận hoặc thận nghịch vận),…

   Đa dạng kiểu bài

   Để làm cho tập thơ mang tính đa dạng, tác giả không chỉ đa dạng hóa trong xướng họa mà còn đa dạng hóa về kiểu bài.Ngoài các bài thất ngôn bát cú,thất ngôn tứ tuyệt, còn có: ngũ ngôn (“Gió và sóng”,”Xóm xưa”,”Nao lòng”…; yết hậu (“Ngẫm”, “Đau”, “Lương”…); nhất thủ thanh (“Xanh”); khoán thủ với nhiều dạng (khoán thủ lẫy Kiều: “Nhớ buổi tương phùng”, “Ngắm ảnh nhớ câu Kiều”…; khoán thủ chiết tự “Lời tỏ tình”; tung hoành trực khoán “Xao xuyến”, “Đến bạn thơ”, “Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ”…).Tác giả cũng thành công với các bài nhị khúc liên hoàn, tam khúc liên hoàn cùng với thể “xa luân” khá cầu kỳ và công phu.

   Một cách nữa để đa dạng hóa tập thơ là tác giả sử dụng thơ dịch

Phần này gồm 10 bài thơ chữ Hán của các tác giả Đường thi chính hiệu và một bài thơ tiếng Anh.Chả là tác giả đã từng học đại học tại Trung quốc và có năm năm đi phiên dịch tiếng Anh ở nước ngoài. Dù rằng các bài dịch thơ chữ Hán khó qua khỏi “bóng đa,bóng đề”  của các dịch giả tiền bối nổi tiếng như Tương Như,Tản Đà, Khương Hữu Dụng,…song cũng là một cố gắng lớn của tác giả.

      Với những thành công nêu trên, tập thơ “Đến với Đường thi” chứng minh cho mọi người thấy rằng thơ Đường luật không hề khô cứng như một số người vẫn lầm tưởng , mà nó vẫn uyển chuyển, mềm mại, sinh động và hấp dẫn như các loại hình thơ ca khác. Xuân Lộc là một tác giả thơ tài hoa, có kiến thức sâu rộng, có năng khiếu thơ và có tâm hồn thơ – cho dù xuất thân là một giảng viên Toán học.

   Cảm ơn tác giả Xuân Lộc và trân trọng giới thiệu với bạn đọc tập thơ “Đến với Đường thi” – đứa con tinh thần đầu lòng của tác giả.

 

                                                            Nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học

                                                                THANG NGỌC PHO- Hà Nội

Tác giả BBT